Yüksek alın ve küçük mavi-gri gaga.
Fiyu
Mareca penelope • Eurasian Wigeon
Fiyu
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Fiyu, yuvarlak başlı, küçük gagalı ve kısa boyunlu bir yüzey ördeğidir. Üreme giysisindeki erkekte kestane baş, soluk sarı alın, pembe göğüs ve gri gövde birlikte seçilir. Uçuşta beyaz karın ve erkeğin geniş beyaz üst kanat alanı dikkat çeker. Dişi bu parlak erkek desenini taşımaz.
Önce küçük gaga ile yüksek ve yuvarlak alın arasındaki oran okunur. Gaganın açık mavi gri rengi ve siyah ucu yakından belirgindir. Baş, gaga, karın ve kanat deseni birlikte değerlendirilir; yalnız beyaz kanat parıltısı aynı sürüdeki başka bir ördeğe de ait olabilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Küçük gagası ve yuvarlak başı, kahverengi dişide de aranır. Kanat kapalıyken beyaz karın ve gövde yanı her zaman bütünüyle görülemez. Kıyıdaki otlayan ördekler de incelenir: Fiyu yalnız su üzerinde duran bir kuş değildir.
Erkeğin sırtı ve yanları çok ince koyu çizgilerle gri görünür. Kestane başın altındaki göğüs pembemsi kahverengidir; karın beyaz, kuyruk altı siyahtır. Gaga mavi gri ve siyah uçludur. Kapalı kanatta uzun bir beyaz alan seçilir; kanat açılınca beyaz örtü tüyleri daha belirgin olur. Gözleri koyudur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkeğin tüy değişimi sonrasındaki sade yaz giysisine tutulma giysisi denir. Bu giyside gövde kahverengi kızıl, yanlar daha sıcak renklidir; sarı alın bandı kaybolabilir. Dişiye benzese de beyaz kanat örtüleri kalır. Aynı kuş yıl boyunca tek bir baş rengiyle tanınmaz.
Dişi kızıl kahverengi ya da daha gri tonlu görünebilir. Baş, göğüs ve yanlar arasındaki renk farkı genellikle azdır. Gagası küçük ve açıktır; karın beyazdır. Üst kanat erkeğin geniş parlak beyaz panelini taşımaz. Soluk ışık veya gri baş, tek başına başka tür ya da melezlik göstermez.
Genç kuş dişiye benzer; gagadaki koyu açık karşıtlık daha zayıf olabilir. Genç erkek, kendine özgü baş ve gövde renklerini ilk kış boyunca edinir. Yakından kanat tüylerinin biçimi ve eski genç tüylerinin kalışı yardımcıdır; yalnız temiz ya da kirli görünen karınla kesin yaş verilmez.
İspanya’nın Aragon bölgesi için hazırlanan uzman rehberi, genç kanat örtülerinin daha dar ve sivri; erişkinlerinkinin daha geniş, köşeli uçlu olduğunu anlatır. Bunlar iyi ayrıntı gerektiren yaş ipuçlarıdır. Rehberin oradaki kış giysisi ve tüy değişimi takvimi Türkiye’deki her kuş için kesin ay olarak kullanılmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta beyaz karın ve koyu uçuş tüyleri karşıtlık oluşturur. Erişkin erkekte kanadın ön tarafındaki geniş beyaz örtü tüyleri çok belirgindir; arkadaki ayna koyu yeşil parlaklık verebilir. Kanat üstü ile altı farklı desenlerdir. Kısa süre görülen soluk bir kanat, bu ayrıntıların tümünü göstermeyebilir.
Kanat altında, gövdeyle kanadın birleştiği koltuk tüyleri genellikle gri veya kahverengi beneklidir; orta örtü tüyleri gridir. Parlak ışıkta özellikle erkeklerin koltuk tüyleri beyaza yakın görünebilir. Britanya ve İrlanda teşhis incelemesi, bu nedenle kanat germe sırasında uzun ve iyi bir bakış gerektiğini vurgular.
Ses ve Davranış
Erkeğin uzağa taşınan, müzikli iki heceli ıslığı “fiyu” sesini andırır. Dişi daha alçak, mırıltılı veya hırıltılı bir çağrı çıkarır. Hece yazımı sesi yaklaşık anlatır; çevredeki ördeklerle birlikte dinlenir. Üreme dışında kalabalık sürüler görülebilir, fakat bir ses bütün grubun eşeyini göstermez.
Karıştırılabilecek Türler
Mareca americana’nın İngilizce adı American Wigeon’dır. Üreme erkeğinin başı daha açık gri kahverengi, göz arkasındaki şerit yeşil ve tepesi beyazdır. Fiyunun kestane başı ile gri gövdesi farklı bir bütündür. Ancak Fiyu erkeğinde de göz arkasında yeşil tüyler bulunabilir; tek yeşil çizgi Amerikan türü veya melezlik için yeterli değildir.
Boz Ördek Mareca strepera erkeğinde gri kahverengi gövde ve siyah arka bölüm vardır, ancak Fiyunun kestane başı ve sarı alın bandı yoktur. Beyaz kanat alanı kanadın arkasındaki uçuş tüylerindedir. Boz Ördek dişisinin koyu gagasında ince turuncu kenar bulunur; Fiyunun küçük mavi gri gagasıyla karşılaştırılır. Erkeğin gagası ise siyahtır.
Yeşilbaş Anas platyrhynchos dişisiyle karşılaştırırken Fiyunun daha küçük gri gagası, daha yuvarlak başı, sivri kuyruk ucu ve daha kızıl tüy tonu birlikte aranır. İki türün dişilerini yalnız kahverengi olmalarına göre ayırmak güçtür; gaga ve baş oranı deseni tamamlar.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Üreme erkeğinin güçlü yüz paketi.
Üstten uçuşta geniş örtü alanı.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Çimenlik kıyıyı tara
Şubat
Sürüyü tekrar kaldırma
Mart
Hareketi rota sayma
Nisan
Geç kalanı üreyen sanma
Mayıs
Yaz kaydını belgele
Haziran
Yuva iddiası için kanıt ara
Temmuz
Tutulma giysisine dikkat
Ağustos
Erken bireyi fotoğrafla
Eylül
Islığı dinle
Ekim
Dişiyi kısa gagayla ayır
Kasım
Üstten erkek panelini doğrula
Aralık
Otlak ve suyu birlikte kaydet
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ sulak alan
Dinlenme ve yüzey beslenmesi için açık su.
Kısa otlu kıyı
Sürü halinde otlanan taşkın çayırı.
Lagün ve delta
Tuzlu-tatlı su ve otlak mozaiği.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Amerikan Fiyusu
Mareca americana- Erkek başı
- Gri başta yeşil göz şeridi.
- Kayıt
- Türkiye’de olağan dışı; melez dışlanır.
Boz Ördek
Mareca strepera- Kanat
- Beyaz ayna; Fiyu erkeğinde geniş örtü paneli.
- Gaga
- Daha uzun, koyu ve turuncu kenarlı.
Yeşilbaş
Anas platyrhynchos- Boy
- Daha iri ve uzun gagalı.
- Dişi
- Turuncu desenli gaga ve mavi ayna.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriSuya yakın veya daha yukarıda, ot-funda altında yerde çukur.
- 2Yuva yapısıBitki parçaları ve dişinin ince tüyleriyle astarlı kâse.
- 3YumurtaBTO tipik 8–9; gözlenen 6–12.
- 4Kuluçka ve yavruDişi 24–25 gün; gelişmiş yavru 40–45 günde uçar.
- 5EtikYuva arama, ot açma, sürüyü kaldırma, drone ve köpek baskısı yok.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Fiyu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Fiyu
Yüksek alın ve küçük mavi-gri gaga.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
