Siyah arka uç ve beyaz karınla birlikte doğrula.
Boz Ördek
Mareca strepera • Gadwall
Boz Ördek
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Boz Ördek, Yeşilbaştan biraz küçük ve ince yapılı bir yüzey ördeğidir. Üreme giysili erkek gri-kahverengi görünür; gövdesinin arkasındaki siyah alan dikkat çeker. Kanadındaki beyaz leke hem erkekte hem dişide bulunur. Bu işaretler birlikte değerlendirilmelidir.
Güncel bilimsel adı Mareca strepera, İngilizce adı Gadwall’dır. Eski yayınlardaki Anas strepera aynı türün önceki cins adıdır. AviList v2025b, yaşayan yaygın alt türün yanında soyu tükenmiş couesi alt türünü de sıralar.
Genel Görünüm ve Duruş
Baş gövdeye göre iridir; alın dik, başın üstü köşeli görünebilir. Erkekte siyaha yakın gaga, dişide koyu gaganın kenarlarındaki ince turunculuk yardımcıdır.
Erkeğin uzaktan sade görünen tüylerinde yakından çok ince, dalgalı açık-koyu çizgiler seçilir. Omuz tarafında kahverengi tüyler bulunabilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Üreme giysili erkeğin siyah arka tarafı dişide bulunmaz. Dişi daha kahverengi ve desenlidir. Üreme sonrasındaki tüy değişimi giysisinde erkek dişiye benzeyebilir; her kahverengi kuşu dişi saymak doğru değildir.
Genç kuş dişiye benzer, daha koyu görünebilir. Erişkin büyüklüğüne ulaştığında ayrım kolay değildir. Yalnız tüyün solukluğundan veya beyaz kanat lekesinin bir fotoğrafta görünmemesinden kesin yaş kararı verilmemelidir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta kanadın gövdeye yakın arka bölümündeki beyaz leke önem kazanır. Dişide bu alan daha küçüktür. Üreme giysili erkeğin kanadında beyazın yanında siyah ve kestane rengi alanlar bulunur; uzaktan hepsini seçmek mümkün olmayabilir.
Ses ve Davranış
Erkeğin kur sesleri ince ıslıkları, dişinin çağrıları daha kaba ve genizden gelen sesleri içerir.
Karıştırılabilecek Türler
Yeşilbaşın (Anas platyrhynchos; Mallard) dişisi en önemli benzerlerden biridir. Daha iri ve dolgun görünür; kanadındaki renkli alan mavi, kenarları beyazdır. Boz Ördekte ise kanadın aynı bölümündeki leke beyazdır. Kapalı kanat bu ayrıntıyı gizleyebilir; kuşu uçurmaya çalışmayın.
Fiyunun (Mareca penelope; Eurasian Wigeon) üreme giysili erkeği kızıl-kahverengi başı, açık sarımsı alnı ve pembemsi göğsüyle ayrılır. Dişi daha sade, sıcak kahverengidir ve küçük, açık renkli gagası vardır. Erkekteki belirgin alın rengini dişide beklememek gerekir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Her iki eşeyde üstten açılmış kanatta ara.
Sade yüz ve beyaz karınla birlikte Yeşilbaştan ayır.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kış sürüsünü üreme topluluğu sayma.
Şubat
Çifti yuva kanıtı sayma.
Mart
Artışı sabit göç tarihi yapma.
Nisan
Yaz kaydını tek başına üreme sayma.
Mayıs
Yoğun ot içinde yuva arama.
Haziran
Yavrulu dişinin kaçışını kapatma.
Temmuz
Yavruyu yakalama veya taşıma.
Ağustos
Uçamayan tüy değişimi kuşunu sıkıştırma.
Eylül
Kayıt noktasından rota çizme.
Ekim
İlk gelişi her yıla sabitleme.
Kasım
Sayıyı gözlem çabasından bağımsız okuma.
Aralık
Don ve su seviyesini kayda ekle.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Bitkili sığ göl
Açık su ile saz ve su içi bitki mozaiğini tara.
Delta ve taşkın düzlüğü
Sakin koylar ve bitkili kıyı ceplerini gözle.
Gölet ve yavaş akarsu
Sığ, üretken ve rahatsızlığı az bölümleri seç.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Yeşilbaş
Anas platyrhynchos- Dişi
- Daha iri; gaga geniş ve daha turuncu-siyah lekeli.
- Yüz
- Koyu göz çizgisi ve açık kaş daha belirgin olabilir.
- Uçuş
- Ayna mavi-mor; Boz Ördekte beyaz.
Fiyu
Mareca penelope- Erkek
- Kızıl baş ve açık alın tepesi.
- Gaga
- Daha kısa, mavimsi-gri.
- Uçuş
- Kanat deseni ve gövde tonu farklı.
Kılkuyruk
Anas acuta- Yapı
- Daha uzun boyunlu ve ince.
- Kuyruk
- Erkekte çok uzun sivri orta tüyler.
- Kanat
- Beyaz ayna paketi Boz Ördek gibi değildir.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaKarada yoğun ot veya çalı altında sığ çanak; kuru bitki ve dişinin tüyleriyle döşeli, bazen sudan yüzlerce metre uzakta.
- 2YumurtaCornell 7–12; BTO tipik 9–11, gözlenen 6–15. Aralıklar korunur.
- 3KuluçkaDişi yatar; Cornell 24–27 gün, BTO tipik 24–26 gün verir.
- 4YavruErken gelişmiş; 1–2 günde yuvadan ayrılır, BTO’ya göre 45–50 günde uçar.
- 5GözlemYuva örtüsünü açma, dişiyi kaldırma, konumu paylaşma veya yavru grubunun kaçışını kapatma.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Boz Ördek ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Boz Ördek
Siyah arka uç ve beyaz karınla birlikte doğrula.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
